Màn cuốn chống cháy là gì? Cấu tạo và nguyên lý hoạt động
Ở nhiều trung tâm thương mại, sân bay hay nhà xưởng mới, bạn có thể thấy những hộp kim loại dẹt gắn sát trần, hai bên có ray mảnh. Hằng ngày gần như không ai để ý tới chúng. Đó chính là màn cuốn ngăn cháy, chỉ thả xuống khi có sự cố. Vậy màn cuốn chống cháy là gì, cấu tạo ra sao và vì sao ngày càng được dùng thay cho tường hoặc cửa thép ở những ô mở lớn? Bài viết dưới đây trả lời từng câu hỏi một.

Màn cuốn chống cháy là gì?
Màn cuốn chống cháy là một tấm màn mềm làm từ vải chịu nhiệt, được cuộn gọn trên trục đặt trong hộp phía trên ô mở. Khi hệ thống báo cháy phát tín hiệu, màn tự hạ dọc theo hai ray dẫn và khép kín ô mở, tạo thành vách ngăn tạm thời giữa hai khu vực. Nhờ đó, lửa và khói bị giữ ở một phía trong thời gian thiết kế, thường từ 60 đến 120 phút tùy loại.
Khác với cửa cuốn bằng thép, tấm màn nhẹ, mỏng và cuộn được rất gọn. Vì vậy màn phù hợp với những ô mở rộng nhiều mét mà trần lại không có nhiều không gian để đặt hộp cửa lớn.
Cấu tạo gồm những bộ phận nào?
Tấm màn
Tấm màn được dệt từ sợi thủy tinh, gia cường bằng sợi thép không gỉ để tăng độ bền kéo, bề mặt phủ một lớp polyme giúp chống bụi và hạn chế khói thấm qua. Với yêu cầu cách nhiệt cao hơn, nhà sản xuất ghép thêm lớp bông gốm ceramic ở giữa hai lớp vải. Màn được may thành từng ô, có thanh xương ngang để giữ phẳng.
Hộp kỹ thuật và trục cuốn
Hộp bằng thép mạ kẽm hoặc inox chứa trục cuốn, động cơ và bộ hãm. Trục là ống thép đủ cứng để không võng khi cuộn màn dài. Hộp có nắp thăm để bảo trì mà không phải tháo cả cụm.
Ray dẫn hướng và thanh đáy
Hai ray ở hai bên giữ mép màn chạy đúng hướng và kín khe hở. Thanh đáy là thanh thép nặng ở mép dưới, vừa tạo trọng lượng để màn hạ xuống, vừa ép sát sàn để bịt khe.
Tủ điều khiển và bộ lưu điện
Tủ điều khiển nhận tín hiệu từ tủ báo cháy trung tâm, đầu báo khói hoặc nút nhấn tại chỗ. Bộ lưu điện giữ màn ở vị trí mở khi mất nguồn trong thời gian ngắn và cấp năng lượng cho mạch điều khiển.

Nguyên lý hoạt động
Ở trạng thái bình thường, màn được cuộn lên và giữ bằng phanh điện từ. Khi nhận tín hiệu cháy, tủ điều khiển nhả phanh. Màn rơi xuống nhờ trọng lượng của chính nó và thanh đáy, còn bộ hãm ly tâm giữ tốc độ hạ ở mức an toàn, không đập mạnh xuống sàn. Cách làm này gọi là hạ bằng trọng lực, nên kể cả khi mất điện hoàn toàn, màn vẫn đóng được.
Một số hệ thống hạ theo hai bước: màn dừng ở độ cao khoảng hai mét trong vài phút để người thoát qua, rồi mới hạ hết. Sau khi sự cố được xử lý, kỹ thuật viên cuộn màn lên bằng motor và đưa hệ thống về trạng thái chờ.
Ưu điểm và hạn chế
- Gọn, nhẹ, hộp nhỏ, phù hợp trần thấp và ô mở rất rộng.
- Ẩn gần như hoàn toàn khi không sử dụng, giữ được kiến trúc mở.
- Có thể làm dạng góc, bao quanh khu vực theo nhiều cạnh.
- Hạn chế: chịu va đập kém hơn cửa thép, không dùng để chống trộm, cần bảo trì định kỳ để vải không bị bụi bẩn hay rách.
| Thông số | Giá trị thường gặp |
|---|---|
| Vật liệu màn | Vải sợi thủy tinh phủ polyme, gia cường sợi thép không gỉ |
| Giới hạn chịu lửa | E60 đến E120, loại có lõi ceramic đạt EI |
| Cơ chế hạ | Trọng lực, có bộ hãm tốc độ |
| Tiêu chuẩn tham chiếu | BS 476, EN 13501, TCVN 9383:2012 |
Nên dùng màn cuốn ở đâu?
Màn cuốn thường được chỉ định cho ô mở lớn giữa các khoang cháy trong trung tâm thương mại, sảnh thang máy, lối nối giữa hai khối nhà, khu bán hàng trong siêu thị, kho hàng có lối xe nâng rộng và cả xung quanh thang cuốn. Ở những nơi này, nếu dùng tường thì mất công năng, còn dùng cửa thép thì hộp quá lớn và nặng.
Sản phẩm thực tế cùng thông số kỹ thuật bạn có thể xem tại trang màn cuốn chống cháy của FIREMEC. Nếu đang cân nhắc giữa màn vải và cửa thép, bài nguyên lý hoạt động của cửa cuốn ngăn cháy sẽ giúp bạn so sánh cơ chế đóng của hai loại.

Lưu ý khi chọn mua và nghiệm thu
Trước hết, xác định mức chịu lửa theo bản vẽ thẩm duyệt, rồi yêu cầu nhà cung cấp đưa ra biên bản thử nghiệm của đúng loại màn và kích thước tương đương. Kiểm tra khoảng trống trên trần đủ chứa hộp, tường hai bên đủ chắc để bắt ray. Khi nghiệm thu, nên thử ba tình huống: kích hoạt từ tủ báo cháy, bấm nút tại chỗ và cắt điện nguồn.
Trong quá trình sử dụng, màn cần được thử hạ ít nhất mỗi quý và vệ sinh hộp trục mỗi năm. Những dấu hiệu như màn hạ lệch, kẹt ở giữa hay vải sờn mép đã được tổng hợp trong bài dấu hiệu màn cuốn xuống cấp.
Thông tin cần chuẩn bị khi hỏi giá màn cuốn
Để nhà cung cấp tính toán nhanh và sát, hãy chuẩn bị sẵn: kích thước thông thủy từng ô mở, chiều cao từ sàn tới đáy dầm, khoảng trống phía trên trần, cấp chịu lửa ghi trên bản vẽ, loại tường hai bên và vị trí đặt tủ điều khiển. Nếu có ảnh chụp hiện trạng, hãy gửi kèm. Những thông tin này giúp kỹ sư chọn đúng loại vải, kích thước trục và cách lắp ngay từ đầu.
Câu hỏi thường gặp
Màn cuốn có ngăn được khói không?
Có. Lớp phủ trên vải và ray kín giúp hạn chế khói lan sang khu bên kia. Với yêu cầu chuyên ngăn khói, có dòng màn riêng thiết kế theo tiêu chuẩn màn chắn khói.
Màn có tự cuộn lên sau khi hạ không?
Không tự cuộn. Sau sự cố, người phụ trách phải kiểm tra rồi mới cho màn cuộn lên, tránh trường hợp màn mở ra khi đám cháy chưa được dập tắt.
Hy vọng bạn đã nắm rõ màn cuốn chống cháy là gì và vận hành ra sao. Nếu cần khảo sát ô mở hoặc tư vấn phương án cho công trình, kỹ sư FIREMEC luôn sẵn sàng hỗ trợ qua hotline 0975 850 121.
TVQuản trị viênQuản trị viên
Xin chào quý khách. Quý khách hãy để lại bình luận, chúng tôi sẽ phản hồi sớm