Phân biệt cửa cuốn chống cháy và cửa cuốn thường: 6 điểm khác nhau
Đứng trước một bộ cửa cuốn đã lắp xong, rất khó nói ngay đó là cửa thường hay cửa ngăn cháy. Cả hai đều có nan thép, có hộp trục phía trên và đóng mở bằng motor. Thế nhưng khi xảy ra hỏa hoạn, hai loại cửa phản ứng hoàn toàn khác nhau. Bài viết này giúp bạn phân biệt cửa cuốn chống cháy với cửa cuốn dân dụng qua sáu điểm cụ thể, từ vật liệu cho đến giấy tờ, để tránh mua nhầm và bị yêu cầu thay lại khi nghiệm thu.

Vì sao cần phân biệt cửa cuốn chống cháy với cửa cuốn thường?
Cửa cuốn thường được làm ra để che chắn, chống trộm và tiện đóng mở hằng ngày. Cửa cuốn ngăn cháy thì có thêm một nhiệm vụ quan trọng hơn: chia công trình thành các khoang cháy, giữ lửa và khói ở một phía trong một khoảng thời gian xác định để người kịp thoát ra và lực lượng chữa cháy kịp tiếp cận. Vì vậy, bản vẽ thẩm duyệt PCCC ghi rõ vị trí nào bắt buộc dùng cửa cuốn ngăn cháy và mức chịu lửa bao nhiêu phút.
Nếu lắp cửa cuốn thường vào những vị trí đó, công trình sẽ không đạt khi kiểm tra. Chi phí tháo ra, đặt lại cửa mới và kéo dài tiến độ thường lớn hơn nhiều so với khoản tiết kiệm ban đầu. Đó là lý do chủ đầu tư, nhà thầu và cả ban quản lý tòa nhà đều nên biết cách nhận diện.
6 điểm khác nhau giữa hai loại cửa
1. Vật liệu và độ dày nan cửa
Nan cửa cuốn thường hay dùng tôn mỏng hoặc hợp kim nhôm, ưu tiên nhẹ và êm. Nan của cửa cuốn ngăn cháy làm bằng thép mạ kẽm hoặc thép Zincalum dày hơn, nhiều mẫu có hai lớp thép kẹp vật liệu cách nhiệt ở giữa. Ở dòng sản phẩm của FIREMEC, thép cánh dày khoảng 0,8 đến 1 mm, tổng độ dày cánh 45 đến 50 mm. Nan nhôm có nhiệt độ nóng chảy thấp nên không được dùng cho vị trí ngăn cháy.
2. Ray dẫn hướng và khe hở
Ray cửa thường chỉ cần giữ nan chạy thẳng. Ray của cửa ngăn cháy được làm sâu hơn, dày hơn và có gioăng hoặc vật liệu trương nở để bịt khe giữa nan và ray khi nhiệt độ tăng. Điểm này quyết định khả năng giữ kín lửa, vì lửa và khói nóng thường lọt qua khe hở trước khi xuyên qua thân cửa.
3. Hộp trục và lô cuốn
Cửa ngăn cháy có hộp che trục bằng thép kín, bên trong bọc vật liệu chịu nhiệt để bảo vệ trục, lò xo và motor. Cửa cuốn dân dụng thường để hở trục hoặc chỉ dùng hộp tôn mỏng mang tính thẩm mỹ.

4. Cơ cấu tự đóng khi có cháy
Đây là khác biệt quan trọng nhất. Cửa cuốn ngăn cháy được nối với tủ báo cháy, đầu báo khói, cảm biến nhiệt hoặc cầu chì nhiệt. Khi có tín hiệu, cửa tự hạ xuống với tốc độ được kiểm soát. Nếu mất điện, bộ lưu điện hoặc cơ cấu nhả phanh bằng trọng lực vẫn đưa cửa về vị trí đóng. Cửa cuốn thường chỉ chạy khi có người bấm điều khiển và đứng yên khi cúp điện.
5. Thử nghiệm và tem kiểm định
Mỗi mẫu cửa ngăn cháy phải được thử nghiệm chịu lửa theo TCVN 9383:2012 hoặc tiêu chuẩn tương đương, sau đó được cấp giấy chứng nhận kiểm định phương tiện PCCC. Trên cửa có tem ghi rõ giới hạn chịu lửa, ví dụ E60 hay EI90. Cửa cuốn thường không có hồ sơ này.
6. Cách vận hành và bảo trì
Cửa ngăn cháy cần được thử đóng định kỳ, kiểm tra tín hiệu từ hệ thống báo cháy và kiểm tra ắc quy. Khu vực dưới cửa phải luôn để trống, có vạch sơn cảnh báo. Cửa cuốn thường không có các yêu cầu bắt buộc như vậy.
| Tiêu chí | Cửa cuốn thường | Cửa cuốn ngăn cháy |
|---|---|---|
| Vật liệu nan | Tôn mỏng, nhôm | Thép mạ kẽm, thép hai lớp có lõi cách nhiệt |
| Ray dẫn | Mỏng, không gioăng chống cháy | Sâu, dày, có gioăng chịu nhiệt |
| Hộp trục | Hở hoặc hộp tôn mỏng | Hộp thép kín bọc vật liệu chịu nhiệt |
| Khi mất điện | Đứng yên | Tự hạ nhờ lưu điện hoặc trọng lực |
| Hồ sơ | Phiếu bảo hành | Biên bản thử lửa, giấy kiểm định, tem |
Mẹo nhận biết nhanh tại công trình
- Hỏi xem tem kiểm định nằm ở đâu và đối chiếu số tem với giấy chứng nhận.
- Nhìn dây tín hiệu từ tủ điều khiển cửa đi về tủ báo cháy trung tâm.
- Thử cắt điện nguồn trong buổi nghiệm thu nội bộ và quan sát cửa có tự hạ hay không.
- Đo độ dày nan tại mép cửa, so với thông số trong hồ sơ.
Khi cần xem kỹ hơn về cấu tạo, vật liệu và các mẫu đang sản xuất, bạn có thể tham khảo trang sản phẩm cửa cuốn chống cháy của FIREMEC. Ý nghĩa của các con số trên tem được giải thích chi tiết trong bài tiêu chuẩn EI là gì.

Những nhầm lẫn thường gặp khi mua
Nhầm lẫn đầu tiên là nghĩ rằng cứ dùng thép dày hơn thì thành cửa ngăn cháy. Thực tế, khả năng chịu lửa phụ thuộc vào cả bộ: nan, ray, hộp trục, cách liên kết với tường và thiết bị tự đóng. Một bộ phận yếu là cả hệ thống không đạt.
Nhầm lẫn thứ hai là gắn thêm motor và đầu báo khói vào cửa cuốn thường rồi gọi là cửa ngăn cháy. Cách làm này không có kết quả thử nghiệm nên không được công nhận. Nhầm lẫn thứ ba là bỏ qua bộ lưu điện để giảm chi phí; khi cháy, điện lưới thường bị cắt nên cửa không đóng được.
Ngoài ra, một số đơn vị chào cửa có "tem chống cháy" nhưng không xuất trình được giấy chứng nhận ứng với đúng mẫu và kích thước. Hãy yêu cầu xem bản gốc hoặc bản sao có xác nhận trước khi ký hợp đồng.
Khi nào được dùng cửa cuốn thường?
Cửa cuốn thường vẫn phù hợp cho mặt tiền cửa hàng, cổng kho không nằm trên ranh giới khoang cháy, nhà để xe gia đình hay quầy bán hàng. Những vị trí này chủ yếu cần chống trộm và che mưa nắng. Với các lối thông giữa xưởng sản xuất và kho, giữa gara tầng hầm và khu kỹ thuật, hoặc các ô mở trên tường ngăn cháy, bản vẽ sẽ chỉ định cửa ngăn cháy và bạn không nên thay thế.
Câu hỏi thường gặp
Có thể nâng cấp cửa cuốn thường thành cửa ngăn cháy không?
Không nên. Muốn được công nhận, cửa phải là mẫu đã thử nghiệm và kiểm định. Việc cải tạo tại chỗ không có giá trị pháp lý và khó đảm bảo an toàn.
Cửa ngăn cháy có đóng mở hằng ngày được không?
Được. Cửa vẫn dùng điều khiển hoặc nút bấm như bình thường. Chế độ tự hạ chỉ kích hoạt khi có tín hiệu cháy hoặc mất nguồn. Để biết cách bố trí nút bấm, xem thêm bài vị trí đặt nút nhấn khẩn cấp.
Nếu công trình của bạn đang ở giai đoạn chọn vật tư, hãy gửi bản vẽ mặt bằng và kích thước ô chờ cho kỹ sư FIREMEC qua số 0975 63 62 63. Chúng tôi sẽ đối chiếu từng vị trí trên bản vẽ để tư vấn loại cửa đúng yêu cầu, giúp bạn phân biệt cửa cuốn chống cháy với cửa thường ngay từ khâu đặt hàng.
TVQuản trị viênQuản trị viên
Xin chào quý khách. Quý khách hãy để lại bình luận, chúng tôi sẽ phản hồi sớm